Komisja Europejska wstępnie stwierdziła dziś, że TikTok narusza akt prawny o usługach cyfrowych ze względu na swoją uzależniającą konstrukcję. Obejmuje to funkcje takie jak nieskończone przewijanie, autoodtwarzanie, powiadomienia push i wysoce spersonalizowany system rekomendacji.
Ocena ryzyka
Dochodzenie Komisji wstępnie wskazuje, że TikTok nie ocenił odpowiednio, w jaki sposób te uzależniające cechy mogłyby zaszkodzić fizycznemu i psychicznemu dobrostanowi użytkowników, w tym małoletnich i osób dorosłych szczególnej troski.
Na przykład dzięki stałemu „nagradzaniu” użytkowników nowymi treściami niektóre cechy konstrukcyjne TikToka podsycają potrzebę dalszego przewijania i przechodzenia mózgu użytkowników w „tryb autopilota”. Badania naukowe pokazują, że może to prowadzić do kompulsywnych zachowań i zmniejszyć samokontrolę użytkowników.
Ponadto w swojej ocenie TikTok pominął ważne wskaźniki kompulsywnego korzystania z aplikacji, takie jak czas, który małoletni spędzają na TikTok w nocy, częstotliwość, z jaką użytkownicy otwierają aplikację, i inne potencjalne wskaźniki.
Środki zmniejszające ryzyko
Wydaje się, że TikTok nie wdrożył rozsądnych, proporcjonalnych i skutecznych środków w celu ograniczenia ryzyka wynikającego z jego uzależniającej konstrukcji.
Na przykład obecne środki dotyczące TikToka, w szczególności narzędzia do zarządzania czasem ekranowym i narzędzia kontroli rodzicielskiej, nie wydają się skutecznie zmniejszać ryzyka wynikającego z uzależniającej konstrukcji TikToka. Narzędzia do zarządzania czasem nie wydają się być skuteczne w umożliwianiu użytkownikom ograniczania i kontrolowania korzystania z TikToka, ponieważ łatwo je odrzucić i wprowadzić ograniczone tarcie. Podobnie, kontrola rodzicielska może nie być skuteczna, ponieważ wymaga dodatkowego czasu i umiejętności od rodziców w celu wprowadzenia kontroli.
Na tym etapie Komisja uważa, że TikTok musi zmienić podstawowy projekt swojej usługi. Na przykład poprzez wyłączenie kluczowych funkcji uzależniających, takich jak „nieskończone przewijanie” w czasie, wdrożenie skutecznych „przerw czasu na ekranie”, w tym w nocy, oraz dostosowanie systemu rekomendacji.
Te wstępne ustalenia nie przesądzają o wyniku dochodzenia.
Wstępne opinie Komisji opierają się na dogłębnym dochodzeniu, które obejmowało analizę sprawozdań TikTok z oceny ryzyka, wewnętrznych danych i dokumentów oraz odpowiedzi TikTok na wiele wniosków o udzielenie informacji, przegląd szeroko zakrojonych badań naukowych na ten temat oraz wywiady z ekspertami w wielu dziedzinach, w tym w zakresie uzależnienia behawioralnego.
Kolejne kroki
TikTok ma teraz możliwość skorzystania z prawa do obrony. Może ona badać dokumenty znajdujące się w aktach dochodzenia Komisji i odpowiadać na piśmie na wstępne ustalenia Komisji. Równolegle prowadzone będą konsultacje z Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.
Jeżeli stanowisko Komisji zostanie ostatecznie potwierdzone, Komisja może wydać decyzję stwierdzającą nieprzestrzeganie przepisów, co może skutkować nałożeniem grzywny proporcjonalnej do charakteru, wagi, powtarzalności i czasu trwania naruszenia i sięgającej maksymalnie 6 % całkowitego rocznego światowego obrotu dostawcy.
Kontekst
Dzisiejsze wstępne ustalenia Komisji są częścią formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie zgodności TikToka z aktem o usługach cyfrowych, wszczętego 19 lutego 2024 r. Oprócz uzależniającej konstrukcji niniejsze dochodzenie obejmuje „efekt dziury po królikach” systemów rekomendacji TikToka, ryzyko posiadania przez małoletnich doświadczeń nieodpowiednich do wieku z powodu błędnego przedstawienia ich wieku, obowiązki platform w zakresie zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich.
Dochodzenie obejmowało również dostęp naukowców do danych publicznych, w odniesieniu do których wstępne ustalenia przyjęto w październiku 2025 r., oraz przejrzystość reklamy, którą zamknięto w grudniu 2025 r. wiążącymi zobowiązaniami.
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce