W związku z rozpoczęciem 20. Europejskiego Tygodnia Szczepień świętujemy niesamowity postęp, jaki w ciągu ostatnich dwóch dekad poczyniono w zakresie szczepień w celu ochrony zdrowia ludzi, i wzywamy do odważnego przywództwa i większego zaangażowania w utrzymanie tego postępu w nadchodzących latach.
W 2007 r. w 53 krajach Europy i Azji Środkowej zorganizowano Europejski Tydzień Szczepień, aby zwiększyć świadomość potrzeby i prawa każdego dziecka do ochrony przed chorobami zwalczanymi drogą szczepień. Od tego czasu coroczny tydzień zapewnił wielu osobom w całym regionie europejskim WHO informacje i ochronę, a krajowe programy szczepień również poprawiły zdrowie publiczne.
Od 1974 roku szczepienia uratowały życie 154 milionom ludzi na całym świecie. W regionie europejskim wysoki poziom wyszczepienia radykalnie zmniejszył obciążenie chorobami zwalczanymi drogą szczepień. Na przykład, Europejski Region WHO z powodzeniem pozostał wolny od endemicznego polio od 2002 roku, prawie osiągnął regionalną eliminację odry i różyczki, a także odnotował dramatyczny spadek zgłoszonych przypadków wielu chorób. W latach 2000–2024 liczba przypadków różyczki zmniejszyła się o ponad 99 %, błonicy o 90 %, a świnki o 95 %. Wiele krajów rozszerzyło również szczepienia, aby chronić dzieci przed innymi chorobami zagrażającymi życiu, w tym zapaleniem opon mózgowych, zapaleniem płuc i rotawirusem. Prawie wszystkie kraje w regionie uwzględniają szczepionkę przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) w swoich harmonogramach szczepień w celu zapobiegania rakowi szyjki macicy i innym formom raka. Ponadto kobiety w ciąży mogą być teraz chronione przed chorobami takimi jak krztusiec, grypa, COVID-19 i syncytialny wirus oddechowy (RSV), co pomaga utrzymać je i ich noworodki w bezpiecznym i zdrowym stanie.
Jednak wskaźniki szczepień w niektórych krajach spadają, podczas gdy liczba krajów, w których występują duże i destrukcyjne ogniska chorób zwalczanych drogą szczepień, rośnie. W 2024 r. w regionie europejskim WHO zgłoszono ponad 298 000 przypadków krztuśca, co jest najwyższą liczbą odnotowaną w historii. W tym samym roku liczba zachorowań na odrę przekroczyła 127 000 – najwięcej od 27 lat.
Niektóre z nich można przypisać brakowi świadomości, dezinformacji i nieufności wobec szczepionek lub organów ds. zdrowia. Ogniska te ujawniają jednak również nierównomierny zasięg szczepień i niedociągnięcia w programach szczepień i systemach podstawowej opieki zdrowotnej. Jednocześnie inwestycje w programy szczepień są ważne dla utrzymania zysków i trwałości obecnych wysiłków.
Europa nie może sobie pozwolić na cofanie się. Konieczne jest wzmocnienie krajowych i regionalnych programów szczepień oraz przyspieszenie globalnych skoordynowanych działań. W tym celu Komisja Europejska przeznaczyła już znaczne zasoby na wspieranie wysiłków na rzecz szczepień zarówno w Unii Europejskiej, jak i na całym świecie.
UNICEF, WHO i Komisja Europejska będą również nadal współpracować ze wszystkimi partnerami, aby sprostać dzisiejszym poważnym wyzwaniom związanym ze szczepieniami. Wspólnie chcemy bronić zdrowia dzieci i służyć zmarginalizowanym społecznościom, które nie mają sprawiedliwego dostępu do szczepionek. Nasze przesłanie jest proste i jasne: szczepionki działają, ratują życie i chronią nasze społeczności.
Więcej informacji
Europejski Tydzień Szczepień 2026
Światowy Tydzień Szczepień 2026
WHO Immunisation Data Portal – Wszystkie dane
Szczepienia – zdrowie publiczne
Szczepienie: Ratujące życie i podnoszące jakość życia. UNICEF Europa i Azja Środkowa
źródło; Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce