Komisja Europejska opublikowała dziś wytyczne mające na celu zapewnienie prostszego i bardziej zharmonizowanego wdrażania unijnych przepisów dotyczących wody poprzez zmniejszenie niepewności co do ich przestrzegania.Jego celem jest wspieranie ogólnego europejskiego programu na rzecz odporności, który obejmuje odporność na deficyt wody. Niniejsze wytyczne stanowią część wysiłków Komisji na rzecz wspierania ogólnej odporności Europy poprzez utrzymanie wysokich standardów dla naszych wód w celu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, przy jednoczesnym zapewnieniu dostępu do surowców krytycznych niezbędnych do przejścia na czystą gospodarkę.
Wytyczne zapewniają jasność co do ramowej dyrektywy wodnej, popartej jej tzw. dyrektywami pochodnymi – dyrektywą w sprawie wód podziemnych i dyrektywą w sprawie środowiskowych norm jakości. Jest on częścią planu działania RESourceEU i uwzględnia cele strategii na rzecz odporności wodnej.
W wytycznych wyjaśniono, jak oceniać wpływ nowych projektów na jakość wody. Koncentruje się on na projektach mających wpływ na stan chemiczny jednolitych części wód oraz na przepisach określonych w unijnych przepisach dotyczących wody, które już teraz umożliwiają osiągnięcie niższych celów środowiskowych.
Wyjaśniono w nim również nowe wyłączenia, które wprowadzono w wyniku niedawnych zmian przepisów dotyczących wody. Umożliwiają one stosowanie uproszczonych procedur w przypadku projektów, które prowadzą jedynie do krótkoterminowego pogorszenia się sytuacji lub do przenoszenia zanieczyszczeń bez wzrostu netto. Dokument zawiera również przykłady, w jaki sposób można zastosować elastyczność w celu ułatwienia wydobycia, przetwarzania metali i innych projektów dotyczących surowców krytycznych.
Komisja Europejska będzie współpracować z państwami członkowskimi w celu zapewnienia szybszej i spójniejszej oceny pozwoleń dotyczących projektów w zakresie surowców krytycznych.
Chociaż dzisiejsze wytyczne koncentrują się na sektorze wydobywczym, wnioski można również stosować do innych projektów lub działań, w tym związanych z sektorami strategicznymi promowanymi na podstawie trzeciej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, aktu w sprawie czipów lub aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie. Uzupełnia on również wysiłki Komisji na rzecz przyspieszenia wydawania pozwoleń, w tym jej wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko.
Kontekst
Ramowa dyrektywa wodna jest podstawą polityki wodnej UE, a jej skuteczne wdrożenie jest kluczowym elementem strategii na rzecz odporności wodnej. Zobowiązuje on państwa członkowskie do zapewnienia, aby wszystkie wody powierzchniowe (jeziora, rzeki, wody przejściowe i przybrzeżne) oraz wody podziemne osiągnęły dobry stan jakościowy do 2015 r. lub najpóźniej do 2027 r. Termin ten może również zostać przesunięty na okres po 2027 r. pod pewnymi warunkami. Ocena adekwatności ramowej dyrektywy wodnej przeprowadzona w 2019 r. potwierdziła wyraźną wartość dodaną działań UE w zakresie polityki wodnej.
Dyrektywa UE zmieniająca wykazy zanieczyszczeń w wodach powierzchniowych i podziemnych weszła w życie 11 maja 2026 r., zapewniając dostosowanie wykazów do najnowszych opinii naukowych oraz ściślejsze monitorowanie nowych substancji i poddanie ich bardziej rygorystycznym kontrolom.
Plan działania RESourceEU ma na celu zabezpieczenie surowców dla kluczowych sektorów przemysłu, od motoryzacji po silniki przemysłowe, obronność, lotnictwo i kosmonautykę lub czipy AI po centra danych, przy jednoczesnej ochronie unijnych łańcuchów wartości przed zakłóceniami dostaw.
Zapewniając większą jasność co do przepisów ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy w sprawie wód podziemnych i dyrektywy w sprawie środowiskowych norm jakości, wytyczne nie zastępują, nie uzupełniają ani nie zmieniają tych przepisów. Nie jest również prawnie wiążący.
Więcej informacji
Strona internetowa Komisji poświęcona ramowej dyrektywie wodnej
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce