Komisja Europejska pozytywnie oceniła dziś piąty wniosek Polski o płatność w wysokości 7,9 mld euro w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, będącego centralnym elementem NextGenerationEU.
Stanowi to ważny krok w realizacji reform i inwestycji związanych z tym wnioskiem o płatność, w tym wsparcia dla technologii cyfrowych w szkołach, wykorzystania danych satelitarnych, reform podłączenia do sieci i cyfryzacji sieci elektroenergetycznej, utworzenia niskoemisyjnych stref transportu miejskiego oraz zakupu tramwajów dla miast.
Komisja stwierdziła, że Polska osiągnęła w zadowalający sposób 16 kamieni milowych i 13 wartości docelowych określonych w decyzji wykonawczej Rady.
Działania przewodnie w niniejszym wniosku o płatność obejmują:
- Wzmocnienie technologii cyfrowych w edukacji: ponad 500 000 nauczycieli – ponad 65 % ogółu pracowników dydaktycznych – otrzymało bony na zakup komputerów przenośnych, co przyczyniło się do rozwoju umiejętności cyfrowych. Ponadto ponad 16 500 szkół podstawowych i średnich, stanowiących ponad 75% wszystkich szkół publicznych, zostało wyposażonych w laptopy i tablety do użytku edukacyjnego.
- Promowanie wykorzystania danych satelitarnych: przyjęcie ustawy o działalności w przestrzeni kosmicznej ustanowiło ramy zarządzania działalnością w przestrzeni kosmicznej i wykorzystywaniem danych satelitarnych w Polsce. Wspiera to również i zachęca do szerszego wykorzystywania danych satelitarnych, w tym w sektorze publicznym.
- Wspieranie miejskiego transportu publicznego: Zakupiono 88 tramwajów dla trzech polskich miast – Wrocławia, Poznania i Krakowa.
- Poprawa przejrzystości przyłączeń do sieci elektroenergetycznej: nowelizacja polskiej ustawy Prawo energetyczne wprowadziła jednolity zbiór zasad przyłączania do sieci elektroenergetycznej na terenie całej Polski, wymagała publikacji danych o dostępnej zdolności przyłączeniowej oraz umożliwiła elektroniczne składanie wniosków o przyłączenie.
- Wdrażanie inteligentnej infrastruktury przesyłu energii elektrycznej: udzielono wsparcia na rozwój centrum danych dla rynku energii elektrycznej, wraz z systemami monitorowania jakości energii w 48 podstacjach i trzema systemami informatycznymi dla operatora systemu przesyłowego.
Kolejne kroki
Komisja przesłała wstępną ocenę osiągnięcia przez Polskę kamieni milowych i wartości docelowych wymaganych w odniesieniu do niniejszego wniosku o płatność Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu, który ma cztery tygodnie na wydanie opinii. Płatność na rzecz Polski może nastąpić po wydaniu opinii przez Komitet Ekonomiczno-Finansowy oraz po przyjęciu przez Komisję decyzji w sprawie płatności.
Kontekst
Polska złożyła swój piąty wniosek o płatność w dniu 19 czerwca 2026 r. Polski plan odbudowy i zwiększania odporności obejmuje szeroki zakres inwestycji i reform. Plan zostanie sfinansowany w wysokości 54,72 mld euro (25,28 mld euro w formie dotacji i 29,44 mld euro w formie pożyczek).
W polskim planie odbudowy i zwiększania odporności położono duży nacisk na elementy społeczne, ekologiczne i cyfrowe oraz ważny rozdział REPowerEU. Obejmuje on reformy mające na celu wspieranie zielonej i cyfrowej transformacji Polski, poprawę opieki zdrowotnej i wzmocnienie instytucji rynku pracy. Kluczowe inwestycje obejmują odnawialne źródła energii, sieci energetyczne, morską energię wiatrową, energooszczędną renowację budynków, zrównoważony i inteligentny transport, placówki opieki nad dziećmi oraz modernizację szpitali.
Dzisiejszy wniosek o płatność spowodowałby, że środki wypłacone Polsce w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności wyniosłyby 42,05 mld euro, w tym 5,06 mld euro w formie płatności zaliczkowych. Kwota ta odpowiada 76,85 % wszystkich funduszy uwzględnionych w planie odbudowy i zwiększania odporności Polski, przy czym 71,69 % wszystkich kamieni milowych i wartości docelowych w planie zostało już osiągniętych.
Z myślą o zamknięciu Instrumentu pod koniec 2026 r. państwa członkowskie muszą zrealizować wszystkie zaległe kamienie milowe i wartości docelowe do sierpnia 2026 r. i złożyć ostatnie wnioski o płatność do końca września.
Więcej informacji
Plan odbudowy i zwiększania odporności Polski
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
Mapa projektu Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
Tabela wyników w zakresie odbudowy i zwiększania odporności
Rozporządzenie w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.