Komisja Europejska zaproponowała dziś Radzie zniesienie środków ochronnych przyjętych w 2022 r. w odniesieniu do Węgier na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, ponieważ uważa, że Węgry zajęły się naruszeniami praworządności mającymi wpływ na budżet UE.
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji: „Węgry podjęły istotne kroki w celu wzmocnienia praworządności i ochrony interesów finansowych Unii. Proponujemy dziś odblokowanie 4,2 mld euro i ponowne otwarcie drzwi programów Erasmus+ i „Horyzont Europa” dla węgierskich studentów i naukowców. Cieszę się, że po raz kolejny w pełni skorzystają z możliwości, jakie stwarza nasza Unia. Świadczy to o tym, że reformy przynoszą rezultaty.
Jeżeli wniosek zostanie przyjęty przez Radę, przywróci on 4,2 mld euro w postaci zawieszonych zobowiązań w ramach polityki spójności oraz przywróci dostęp do programów Erasmus+ i „Horyzont Europa” studentom i naukowcom z uniwersytetów utrzymywanych przez węgierskie trusty interesu publicznego.
Komisja oceniła środki zaradcze zgłoszone przez Węgry w dniu 9 września 2026 r. i ich wdrożenie oraz stwierdziła, że Węgry wyeliminowały wcześniej stwierdzone niedociągnięcia i niedociągnięcia w obszarach takich jak zamówienia publiczne, ramy antykorupcyjne, ryzyko konfliktu interesów oraz skuteczność działań prokuratorskich.
W szczególności Węgry wzmocniły uprawnienia Urzędu ds. Etyki i jego dostęp do niezbędnych danych; ustanowiła kompleksowy system oświadczeń majątkowych; zwiększenie przejrzystości i przeciwdziałanie ryzyku konfliktu interesów związanemu z trustami interesu publicznego do czasu ich rozwiązania; rozszerzona kontrola sądowa decyzji organów dochodzeniowych i organów ścigania; oraz znacznie wzmocniła kontrole finansowania unijnego, a także przejrzystość zamówień publicznych i wydatków publicznych w szerszym ujęciu.
Oprócz środków podjętych na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości przystąpienie Węgier do Prokuratury Europejskiej, wraz z nowymi przepisami dotyczącymi własności rzeczywistej i zamówień publicznych, dodatkowo wzmacnia walkę z korupcją i zapobieganie konfliktom interesów.
W dzisiejszym wniosku dotyczącym decyzji wykonawczej Rady Komisja stwierdziła, że warunki stosowania środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości nie są już spełniane. Rada ma miesiąc od wniosku Komisji na podjęcie decyzji o zniesieniu środków ochronnych przyjętych w 2022 r.
Kontekst
15 grudnia 2022 r. Rada, na wniosek Komisji, przyjęła decyzję wykonawczą ustanawiającą środki ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad praworządności na Węgrzech. Naruszenia te dotyczyły obszarów zamówień publicznych, działań prokuratorskich, konfliktu interesów, walki z korupcją i trustów interesu publicznego.
Dwa środki przyjęte przez Radę to (i) zawieszenie w wysokości 55 % zobowiązań budżetowych w odniesieniu do trzech programów polityki spójności na lata 2021–2027 oraz (ii) zakaz zaciągania przez Komisję nowych zobowiązań prawnych wobec funduszy działających w interesie publicznym oraz podmiotów przez nie utrzymywanych, w ramach finansowania unijnego realizowanego w trybie zarządzania bezpośredniego lub pośredniego, takich jak programy Erasmus+ i Horyzont.
W decyzji wykonawczej Rady z 2022 r. Rada oceniła stan wdrożenia siedemnastu środków zaradczych zaproponowanych przez Węgry w toku procedury i stwierdziła, że nadal występują istotne słabości, ryzyka i niedociągnięcia, co sprawia, że są one niewystarczające, aby rozwiać obawy pierwotnie wskazane przez Komisję. W szczególności Rada stwierdziła, że istotne uchybienia nadal poważnie podważają adekwatność szeregu środków zaradczych uznanych za mające kluczowe znaczenie dla zaradzenia systemowym naruszeniom zasady praworządności stwierdzonym na Węgrzech.
Więcej informacji
Komisja uważa, że Węgry nie zajęły się w wystarczającym stopniu naruszeniami zasad praworządności i w związku z tym utrzymują środki mające na celu ochronę budżetu Unii (17 grudnia 2024 r.)
Przeprowadzona przez Komisję ponowna ocena sytuacji na Węgrzech rok po przyjęciu środków przez Radę (13 grudnia 2023 r.)
Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad praworządności na Węgrzech (15 grudnia 2022 r.) Budżet UE: Komisja proponuje Radzie środki na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.