Komisja Europejska przyjęła dziś zestaw wniosków ustawodawczych mających na celu zapewnienie Ukrainie dodatkowego wsparcia finansowego w wysokości do 45 mld euro w 2027 r., co pomoże wyeliminować szacowaną na 70 mld euro lukę w finansowaniu tego kraju w przyszłym roku. Propozycje te są następstwem unijnej pożyczki na wsparcie Ukrainy w wysokości 90 mld euro na lata 2026 i 2027 i potwierdzają stałe zaangażowanie Unii we wspieranie Ukrainy w obliczu trwającej rosyjskiej wojny napastniczej.
Przewodnicząca Ursula von der Leyen powiedziała: Europa będzie nadal zapewniać maksymalne wsparcie Ukrainie i maksymalną presję na Rosję. Przez całą wojnę udzielaliśmy Ukrainie niezbędnego wsparcia. Będziemy nadal pomagać Ukrainie chronić jej ludność i infrastrukturę przed rosyjskimi atakami. Utrzymuj szkoły i szpitale otwarte, gdy Rosja będzie padać dronami i rakietami na ukraińskie miasta. W 2026 r. potrzeby Ukrainy zostaną zaspokojone. A dziś proponujemy kolejne 45 mld euro na pokrycie dwóch trzecich potrzeb na 2027 r. Razem z naszymi partnerami międzynarodowymi wzmocnimy Ukrainę. Tak długo, jak będzie to konieczne do osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju.”
Pakiet legislacyjny obejmuje:
- Wniosek ustanawiający Instrument Skoordynowanego Wsparcia dla Ukrainy, przewidujący nową pożyczkę w wysokości do 45 mld euro, która ma być finansowana z pożyczek zaciąganych na rynkach kapitałowych.
- Wniosek dotyczący zmiany obecnego rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych umożliwiającego budżetowi UE zagwarantowanie nowej pożyczki.
- Zachęty dla partnerów międzynarodowych do zapewnienia Ukrainie dodatkowego wsparcia finansowego za pośrednictwem wniosków dotyczących zmiany istniejącego Instrumentu na rzecz Ukrainy i Mechanizmu współpracy pożyczkowej dla Ukrainy.
Przewidywalne wsparcie finansowe dla Ukrainy w 2027 r.
Proponowane wsparcie w wysokości 45 mld euro będzie miało formę pożyczki o ograniczonym regresie. Oznacza to, że Ukraina będzie zobowiązana do spłaty kwoty głównej dopiero po otrzymaniu reparacji od Rosji.
Proponowane wsparcie składałoby się z dwóch komponentów: do 25 mld EUR przeznaczono by na pomoc wojskową, a do 20 mld EUR – na ogólne wsparcie budżetowe. Wsparcie to pomoże Ukrainie wzmocnić jej zdolności obronne, utrzymać podstawowe usługi publiczne i utrzymać odporność gospodarczą. Będzie również wspierać ściślejszą integrację ukraińskiego i europejskiego przemysłu obronnego. Wsparcie budżetowe będzie uzależnione od przeprowadzenia przez Ukrainę reform, w tym w dziedzinie praworządności i walki z korupcją, które są istotne dla realizacji kryteriów pośrednich w ramach klastra dotyczącego kwestii podstawowych.
Wsparcie UE dla Ukrainy będzie finansowane z pożyczek zaciąganych przez Unię na rynkach kapitałowych. Nowa pożyczka byłaby gwarantowana marginesem elastyczności budżetu UE. Margines elastyczności gwarantuje unijne programy pomocy finansowej dla Ukrainy przyjęte od 2023 r. i zapewnia solidne i racjonalne pod względem kosztów wsparcie pożyczki.
Uruchomienie dodatkowego wsparcia ze strony partnerów międzynarodowych
Podobnie jak w 2026 r. UE proponuje pokrycie około dwóch trzecich pilnych potrzeb finansowych Ukrainy, natomiast dalsze wsparcie ze strony partnerów międzynarodowych będzie miało zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia pozostałych potrzeb. Aby ułatwić dodatkowe wkłady państw trzecich, Komisja proponuje dwie kolejne zmiany w ramach Instrumentu Skoordynowanego Wsparcia Ukrainy.
Po pierwsze, Komisja proponuje rozszerzenie możliwości wykorzystania przyszłych nieoczekiwanych zysków generowanych przez immobilizowane rosyjskie aktywa państwowe. Zmiana Mechanizmu współpracy pożyczkowej dla Ukrainy umożliwiłaby tym dochodom, po zakończeniu spłaty poprzednich pożyczek zabezpieczonych przez grupę G-7 wypłaconych w ramach tego instrumentu, przyczynienie się do spłaty nowych kwalifikujących się pożyczek udzielonych przez UE i partnerów grupy G-7. Pozwoliłoby to również przyszłym nieoczekiwanym zyskom z immobilizowanych rosyjskich aktywów przyczynić się do spłaty proponowanej pożyczki w wysokości 45 mld EUR i istniejącej pożyczki na wsparcie Ukrainy w wysokości 90 mld EUR, bez zmiany zasady, zgodnie z którą Ukraina byłaby zobowiązana do spłaty kwoty głównej dopiero po otrzymaniu reparacji od Rosji.
Po drugie, Komisja proponuje nowy mechanizm ułatwiający udzielanie Ukrainie dodatkowych pożyczek UE w pełni popartych gwarancjami państw trzecich. Za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Ukrainy można wdrożyć dodatkowe pożyczki UE w wysokości do 5 mld euro przy wsparciu finansowym państw trzecich posiadających rating AAA/Aaa. Umożliwiłoby to partnerom międzynarodowym wspieranie Ukrainy za pośrednictwem ugruntowanych unijnych programów zdolności zaciągania i realizacji pożyczek z silnymi zabezpieczeniami dla budżetu Unii.
UE podtrzymuje swoje stanowisko, że Rosja musi zostać pociągnięta do odpowiedzialności za szkody spowodowane wojną napastniczą przeciwko Ukrainie. Unia zastrzega sobie prawo do wykorzystania immobilizowanych rosyjskich aktywów do spłaty pożyczek, w pełnej zgodności z prawem unijnym i międzynarodowym.
Kolejne kroki
Wnioski ustawodawcze zostaną teraz przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do rozpatrzenia i przyjęcia zgodnie z obowiązującymi procedurami ustawodawczymi.
Komisja będzie ściśle współpracować ze współprawodawcami i państwami członkowskimi w celu zapewnienia niezbędnych ustaleń, aby zapewnić Ukrainie terminowe i przewidywalne wsparcie finansowe w 2027 r.
Kontekst
Od początku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie i Ukraińcom ogólnego wsparcia w wysokości prawie 238 mld euro – więcej niż ktokolwiek inny. Na 2027 r. Komisja wypłaci pozostałe 45 mld euro dostępne w ramach pożyczki na wsparcie Ukrainy na rzecz obronności i budżetu, pod warunkiem zakończenia uzgodnionych reform i spełnienia warunków politycznych. Ponadto nowy pakiet wsparcia w wysokości do 45 mld euro pokryje dwie trzecie dodatkowych potrzeb finansowych Ukrainy na przyszły rok. Pozostała jedna trzecia będzie musiała pochodzić z ciągłego, skoordynowanego wsparcia ze strony partnerów międzynarodowych, w tym z terminowej realizacji zobowiązań podjętych przez grupę G-7 i innych partnerów.
Aby uzyskać więcej informacji
Wniosek w sprawie ustanowienia Instrumentu Skoordynowanego Wsparcia dla Ukrainy
Wniosek zmieniający rozporządzenie w sprawie wieloletnich ram finansowych
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.
