Komisja Europejska przedstawia dziś nową strategię na rzecz równouprawnienia płci na lata 2026–2030. Strategia uwzględnia równość płci w każdym aspekcie życia, w internecie i poza nim, od edukacji i zdrowia po pracę i życie publiczne, a także odnosi się do współczesnych zagrożeń, takich jak cyberprzemoc i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją, które szczególnie dotykają kobiety.
Chociaż poczyniono postępy, szacunki Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn sugerują, że przy obecnym tempie zmian osiągnięcie przez UE pełnej równości płci zajęłoby 50 lat. Utrzymują się również różnice między państwami członkowskimi. Nowa strategia przekształca cele planu działania na rzecz praw kobiet, przedstawionego przez Komisję i zatwierdzonego w 2025 r. przez wszystkie państwa członkowskie, w konkretne działania mające na celu wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt, zaangażowanie mężczyzn i chłopców, zdecydowane sprzeciwienie się wszelkim regresom w zakresie praw podstawowych oraz przyspieszenie postępów na drodze do prawdziwie równej pod względem płci Europy.
Strategia ta, przedstawiona przed Międzynarodowym Dniem Kobiet 8 marca, opiera się na kluczowych przepisach przyjętych w ramach strategii na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025, w tym na przepisach dotyczących zwalczania przemocy wobec kobiet, przejrzystości wynagrodzeń i poprawy równowagi płci w organach spółek, a także na wdrażaniu przepisów dotyczących równowagi między życiem zawodowym a prywatnym w celu promowania równego podziału obowiązków opiekuńczych.
Odnowiona strategia na najbliższe pięć lat
Nowa strategia wzmocni działania UE w kluczowych obszarach, zajmie się pojawiającymi się kwestiami i zintensyfikuje prace nad wdrażaniem istniejących przepisów i polityk poprzez:
- Kontynuowanie walki z przemocą ze względu na płeć, z silnym naciskiem na zwalczanie cyberprzemocy, która w nieproporcjonalnym stopniu dotyka kobiety i dziewczęta. Obejmuje to środki mające na celu zwalczanie treści pornograficznych typu deepfake i deepnudes oraz poprawę ochrony kobiet w internecie. Odbędzie się to w drodze zorganizowanego dialogu regulacyjnego z bardzo dużymi platformami internetowymi w oparciu o solidne zabezpieczenia przewidziane w akcie o usługach cyfrowych. Komisja będzie również wspierać pełne wdrożenie dyrektywy w sprawie przemocy wobec kobiet oraz nowego planu działania w sprawie cyberprzemocy przedstawionego w lutym 2026 r.
- Zaangażowanie mężczyzn i chłopców w walkę o równość płci, uznanie jej korzyści dla nich, a także ich ważnej roli we wprowadzaniu zmian społecznych. Strategia skoncentruje się na sposobach przeciwdziałania manipulacjom informacjami i dezinformacji, aby uniknąć rosnącej polaryzacji między kobietami i mężczyznami, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Komisja przeprowadzi badanie dotyczące sieci internetowych i narracji skierowanych do młodych mężczyzn i chłopców oraz zaangażuje mężczyzn i chłopców w inicjatywy na rzecz budowania społeczności.
- Promowanie najwyższych standardów systemów opieki zdrowotnej i opieki zdrowotnej stworzonych dla wszystkich. Po raz pierwszy opieka zdrowotna została uwzględniona jako specjalny obszar polityki w strategii na rzecz równouprawnienia płci, w tym jako inicjatywa przewodnia wraz ze Światową Organizacją Zdrowia mająca na celu poprawę jakości i dostępności opieki zdrowotnej dla kobiet. W strategii przedstawiono nowe środki mające na celu rozwiązanie problemu braku badań medycznych, diagnostyki i leczenia uwzględniających aspekt płci, na przykład Komisja będzie współpracować z Europejską Agencją Leków w celu zbadania wykonalności opracowania kontroli uwzględniającej aspekt płci, gdy leki są formułowane, zatwierdzane i podawane pacjentom. Proponowany przegląd rozporządzenia w sprawie badań klinicznych na podstawie unijnego aktu w sprawie biotechnologii będzie również wymagał nowych badań w celu odzwierciedlenia różnorodności populacji, w tym kobiet i grup szczególnie wrażliwych.
- Zwiększanie dobrobytu poprzez promowanie równości płci we wszystkich sektorach gospodarki. Strategia uruchomi nowy plan działania na rzecz kobiet w sektorze badań naukowych, innowacji i przedsiębiorstw typu start-up w celu przyciągnięcia większej liczby kobiet do tego sektora w UE. Równolegle w strategii przedstawiono działania przyciągające kobiety do kariery w dziedzinach STEM (nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka), a także nowe podejście „chłopcy w zdrowiu”, które zachęci mężczyzn do studiowania i pracy w dziedzinie zdrowia, edukacji, administracji i umiejętności czytania i pisania.
- Rozwiązanie problemu zróżnicowania wynagrodzenia i emerytur ze względu na płeć, w tym poprzez wspieranie państw członkowskich w pełnym i skutecznym wdrażaniu dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, oraz współpraca z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym w celu poprawy dostępu kobiet-przedsiębiorców do finansowania i zwiększenia reprezentacji kobiet w sektorze finansowym. Komisja zorganizuje również wymianę najlepszych praktyk w zakresie środków służących skutecznemu zwalczaniu ubóstwa menstruacyjnego i menopauzy na szczeblu krajowym.
- Podjęcie dalszych kroków w celu wspierania równego i bezpiecznego udziału kobiet w polityce. Komisja zaktualizuje swoje zestawienie środków w państwach członkowskich, które promują udział i przywództwo kobiet w polityce, administracji publicznej i parlamentach, aby zaradzić obecnemu brakowi reprezentacji kobiet w całej UE. Oprócz przedstawienia zalecenia w sprawie bezpieczeństwa w polityce, w którym zwróci się szczególną uwagę na kobiety, Komisja będzie nadal promować udział kobiet w polityce i życiu publicznym oraz zwalczać manipulacje informacjami i ingerencje w internecie, które często prowadzą do polaryzacji między kobietami a mężczyznami.
- Dalsze promowanie równości płci na arenie światowej poprzez opracowanie i przedstawienie nowego IV planu działania w sprawie równości płci na lata 2028–2034, a także nowego planu działania na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa. UE zainicjuje również nową specjalną inicjatywę przewodnią „SHIELD”, która skupi się na poprawie dostępu do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz wspieraniu osób, które doświadczyły przemocy ze względu na płeć, zgodnie z naszą pomocą humanitarną uwzględniającą aspekt płci i opartą na zasadach.
Kontekst
Równość płci jest prawem podstawowym i jedną z podstawowych wartości UE. Unijny program na rzecz równości płci opiera się na traktatach podstawowych UE oraz na Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, która stanowi, że równość kobiet i mężczyzn musi być zapewniona we wszystkich dziedzinach.
W strategii na lata 2020–2025 wprowadzono istotne inicjatywy ustawodawcze mające na celu zwiększenie równouprawnienia płci w UE. W planie działania na rzecz praw kobiet potwierdzono zaangażowanie Komisji Europejskiej na rzecz równości płci, przedstawiając długoterminową wizję postępów i wzywając inne podmioty do wspierania jej celów. Wskaźnik równouprawnienia płci na 2025 r. opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz wyniki rocznego sprawozdania na temat równouprawnienia płci wskazują na ciągłą potrzebę podjęcia działań w celu osiągnięcia równouprawnienia płci.
Komisja Europejska jest nadal zaangażowana w tworzenie sprawiedliwego i równego społeczeństwa, dbając o to, by równość płci była realizowana na każdym szczeblu.
Więcej informacji
Strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2026–2030
Strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025
Plan działania na rzecz praw kobiet
Roczne sprawozdanie na temat równości płci
Portal monitorowania strategii na rzecz równouprawnienia płci
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.