Podmorskie kable do transmisji danych, przewożące 99% międzykontynentalnego ruchu internetowego, mają zasadnicze znaczenie dla współczesnego życia i gospodarki europejskiej. Ponieważ UE stoi w obliczu rosnących zagrożeń dla tej infrastruktury krytycznej, Komisja Europejska intensyfikuje wysiłki na rzecz zwiększenia jej bezpieczeństwa i odporności. Komisja wprowadziła dziś nowy zestaw narzędzi w zakresie bezpieczeństwa sieci kablowych obejmujący środki ograniczające ryzyko oraz wykaz projektów kablowych stanowiących przedmiot europejskiego zainteresowania. Zmieniono również instrument „Łącząc Europę” – program prac cyfrowych, aby przeznaczyć 347 mln euro na strategiczne projekty dotyczące kabli podmorskich, w tym otwarte dziś zaproszenie do składania wniosków opiewające na kwotę 20 mln euro w celu zwiększenia zdolności Europy w zakresie napraw.
Dzisiejsze zapowiedzi są częścią planu działania UE w sprawie bezpieczeństwa sieci kablowych, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa i odporności europejskich kabli podmorskich, w tym przeciwdziałanie wzrostowi celowych szkód i sabotażu.
Zestaw narzędzi do zabezpieczania kabli i projekty o znaczeniu europejskim
W zestawie narzędzi przedstawiono sześć strategicznych i cztery środki techniczne i środki wsparcia mające na celu poprawę bezpieczeństwa infrastruktury kabli podmorskich. Opiera się on na ocenie ryzyka z października 2025 r., w której określono scenariusze ryzyka, zagrożenia, podatności na zagrożenia i zależności.
W wykazie 13 obszarów CPEI objętych finansowaniem publicznym określono trzy pięcioletnie etapy, do 2040 r., mające na celu finansowanie projektów mających na celu wzmocnienie odporności kabli podmorskich. Obszary CPEI będą traktowane priorytetowo w przyszłych zaproszeniach do składania wniosków w ramach instrumentu „Łącząc Europę” – technologie cyfrowe i będą stanowić podstawę planowania ewentualnego finansowania w kolejnych wieloletnich ramach finansowych.
Zasoby te – ocena ryzyka, zestaw narzędzi i CPEI – zostały opracowane przez Komisję i przedstawicieli państw członkowskich w ramach specjalnej grupy ekspertów ds. kabli.
Możliwości finansowania w ramach instrumentu „Łącząc Europę” – technologie cyfrowe
Komisja zmieniła program prac cyfrowych w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, przeznaczając 347 mln euro na finansowanie strategicznych projektów dotyczących kabli podmorskich. Zaproszenia te wesprą CPEI, zwiększą zdolność UE do naprawy kabli i wyposażą kable podmorskie w inteligentne możliwości.
W 2026 r. dwa zaproszenia do składania wniosków o finansowanie o wartości 60 mln euro będą wspierać moduły do naprawy kabli, a także osobne zaproszenie do składania wniosków o kwotę 20 mln euro na wyposażenie systemu kablowego SMART. Są to czujniki i komponenty monitorujące zintegrowane z podwodną infrastrukturą telekomunikacyjną w celu gromadzenia danych oceanicznych i sejsmicznych w czasie rzeczywistym. Ponadto w 2026 i 2027 r. zostaną ogłoszone dwa zaproszenia do składania wniosków o finansowanie CPEI o łącznej wartości 267 mln EUR.
Wspieranie napraw kabli podmorskich
W ramach instrumentu „Łącząc Europę” – technologie cyfrowe otwarto dziś zaproszenie do składania wniosków o wartości 20 mln euro w celu sfinansowania elastycznych modułów do naprawy kabli podmorskich. Moduły te będą stacjonować w portach lub stoczniach, aby szybko przywrócić usługi kabli podmorskich.
Jest to pierwszy etap szerszej inicjatywy planowanej dla wszystkich głównych basenów morskich Unii Europejskiej, w tym Morza Bałtyckiego, Morza Śródziemnego i Atlantyku. Ten projekt pilotażowy skupi się na Morzu Bałtyckim ze względu na wzrost zakłóceń kabli podmorskich w ostatnich latach, co sugeruje, że te krytyczne infrastruktury mogą być przedmiotem wrogich działań.
Zaproszenia do składania wniosków będą otwarte wyłącznie dla podmiotów publicznych posiadających mandat do reagowania kryzysowego, takich jak podmioty działające w dziedzinie ochrony ludności, krajowe agencje reagowania kryzysowego, straż przybrzeżna i marynarki wojenne.
Kontekst
W lutym 2024 r. Komisja przyjęła zalecenie (UE) 2024/779 w sprawie bezpiecznej i odpornej infrastruktury kabli podmorskich. Ustanowiła grupę ekspertów ds. infrastruktury kabli podmorskich z udziałem organów państw członkowskich i Europejskiej Agencji ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA).
Rok później we wspólnym komunikacie w sprawie planu działania UE na rzecz bezpieczeństwa kabli przedstawiono środki mające na celu ochronę kabli podmorskich na wszystkich etapach odporności. Do października 2025 r. grupa ekspertów ds. kabli opublikowała unijną ocenę ryzyka w odniesieniu do infrastruktury kabli podmorskich, na podstawie dzisiejszego unijnego zestawu narzędzi na rzecz bezpieczeństwa kabli o środkach łagodzących i wykazu CPEI.
W ramach obecnego wieloletniego programu prac instrumentu „Łącząc Europę” – technologie cyfrowe (2024–2027) na projekty dotyczące kabli podmorskich przeznaczono łącznie 533 mln EUR, z czego 186 mln EUR przyznano już na 25 projektów. W latach 2021–2024 przeznaczył 420 mln euro na 51 projektów dotyczących szkieletowej łączności kablowej.
Więcej informacji
Unijny zestaw narzędzi i wykaz obszarów priorytetowych
Zmiana instrumentu „Łącząc Europę”
Zaproszenie do składania wniosków dotyczących elastycznych modułów
Plan działania UE w sprawie bezpieczeństwa sieci kablowych
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.