Komisja z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie przez państwa członkowskie UE dwudziestego pakietu sankcji wobec Rosji. Zaangażowanie UE na rzecz wolnej i suwerennej Ukrainy jest niezachwiane. Pakiet ten wywiera dalszą presję na Rosję, aby zaangażowała się w negocjacje i uczyniła to na warunkach akceptowalnych dla Ukrainy. Każdy kolejny dzień rosyjskich ataków na ukraińską infrastrukturę cywilną to kolejny dzień cierpienia narodu ukraińskiego.
Nowe sankcje mają silny wymiar przeciwdziałający obchodzeniu środków i obejmują solidne środki energetyczne, a także uruchomienie po raz pierwszy narzędzia przeciwdziałającego obchodzeniu środków. Dzisiejszy pakiet dotyczy również usług finansowych (w tym krypto), handlu i propagandy medialnej oraz obejmuje dalsze środki ochrony unijnych operatorów.
Pakiet dwudziesty zawiera następujące kluczowe elementy:
ŚRODKI W ZAKRESIE ENERGII
- Wykazy rosyjskich sektorów energetycznych: 36 wykazów obejmujących zarówno segmenty wyższego, jak i niższego szczebla rosyjskiego sektora energetycznego, w tym poszukiwanie, wydobycie, rafinację i transport ropy naftowej.
- Ekosystem floty cieni: Dochody z eksportu rosyjskiej ropy naftowej są dalej zmniejszane dzięki umieszczeniu w wykazie dodatkowych podmiotów floty cieni, w tym podmiotów prowadzących działalność w państwach trzecich, a także znaczącego ubezpieczyciela morskiego i 46 dodatkowych wykazów statków. Wraz z tymi uzupełnieniami UE umieściła obecnie w wykazie łącznie 632 statki należące do rosyjskiej floty cieni. Podlegają one zakazowi dostępu do portu i zakazowi odbierania usług. Oprócz tych dodatkowych wykazów UE nadal prowadzi działania informacyjne skierowane do państw bandery, aby zagwarantować, że ich rejestry nie pozwolą tym statkom pływać pod ich banderami. Chociaż do wykazu sankcyjnego dodano 46 statków, 11 statków również usunięto z wykazu w tym 20. pakiecie, co pokazuje, że usunięcie z wykazu jest możliwe w przypadku statków powracających do zgodności.
- Sprzedaż cystern: Wprowadzenie zabezpieczeń dotyczących sprzedaży cystern z UE, aby zapobiec rosyjskiemu końcowemu zastosowaniu. Specjalna należyta staranność sprzedawców z UE, a także obowiązkowa klauzula „brak Rosji”, która ma być przekazywana do umów sprzedaży, ma zapobiec wykorzystaniu w ramach floty cieni. Nowa klauzula dotycząca złomowania floty cieni ułatwi likwidację lub „recykling” statków i wycofanie się z floty cieni.
- Zakaz dotyczący infrastruktury portowej: Umieszczenie w wykazie dwóch rosyjskich portów (Murmansk i Tuapse), a także, po raz pierwszy, portu w państwie trzecim (Karimun Oil Terminal, w Indonezji) ze względu na ich połączenia z flotą cieni i obejście pułapu cen ropy naftowej.
- Przyszły zakaz świadczenia usług morskich w odniesieniu do rosyjskiej ropy naftowej i produktów ropopochodnych: 20. pakiet sankcji obejmuje podstawę przyszłego zakazu transportu rosyjskiej ropy naftowej i produktów ropopochodnych, w pełnej koordynacji i dyskusji z grupą G-7 i koalicją na rzecz pułapów cenowych (członkowie grupy G-7 i inne kraje uczestniczące). Rada zadecyduje, kiedy zakaz świadczenia usług morskich ma wejść w życie, biorąc pod uwagę odpowiedni okres likwidacji. To jeszcze bardziej zmniejszyłoby całkowitą dostępną zdolność do transportu rosyjskiej ropy, uderzając w główne źródło dochodów Rosji dla jej machiny wojennej.
- Konserwacja: nowy zakaz świadczenia usług konserwacji rosyjskich zbiornikowców LNG i lodołamaczy. Zakazuje to niezbędnego wsparcia ze strony unijnych operatorów dla rosyjskiego eksportu LNG i jeszcze bardziej ogranicza zdolność Rosji do utrzymania swoich zasobów morskich.
- Zakaz świadczenia usług terminali LNG: Umożliwi to unijnym podmiotom gospodarczym rozwiązanie wszelkich długoterminowych umów z rosyjskimi podmiotami gospodarczymi.
ŚRODKI FINANSOWE
- Banki rosyjskie: nowe środki rozszerzają zakaz na podmioty z UE, które prowadzą jakąkolwiek działalność gospodarczą z dwudziestoma dodatkowymi bankami rosyjskimi, z wąskimi wyjątkami, takimi jak transakcje humanitarne. Oznacza to, że liczba rosyjskich banków wyłączonych z dostępu do rynku wewnętrznego UE wynosi 70.
- Inne podmioty finansowe z państw trzecich wspierające Rosję: UE rozszerza zakaz transakcji na cztery banki w Kirgistanie, Laosie i Azerbejdżanie, które wspierają rosyjskie działania wojenne, znacznie udaremniając sankcje lub łącząc się z rosyjskim systemem przekazywania komunikatów finansowych – rosyjską siecią komunikatów bankowych.
- Rosyjskie usługi kryptograficzne i giełda: 20. pakiet obejmuje całkowity sektorowy zakaz prowadzenia giełd z dowolnym rosyjskim dostawcą usług w zakresie kryptoaktywów, a także z wszelkimi zdecentralizowanymi platformami umożliwiającymi handel kryptowalutami ze względu na ich wykorzystanie do obchodzenia przepisów.
- Kryptowaluty i waluty cyfrowe banku centralnego (CBCD): nowe środki zakazują używania (i wspierania) kryptowaluty RUBx, stablecoina wspieranego przez rubel, a także cyfrowego rubla, cyfrowej waluty opracowywanej przez Bank Centralny Rosji, która jest tworzona w celu umożliwienia obchodzenia sankcji.
- Usługi płatnicze: w pakiecie zakazuje się transakcji z agentami w Rosji i innych państwach trzecich, którzy oferują ułatwianie transakcji międzynarodowych z Rosji w celu obejścia sankcji UE.
- Oprócz nowych środków finansowych Rada postanowiła dziś, że 5 podmiotów finansowych z państw trzecich zostanie usuniętych z wykazu po otrzymaniu zobowiązań, że podmioty te nie będą angażować się w działania, w odniesieniu do których zostały umieszczone w wykazie.
ŚRODKI HANDLOWE
Pakiet wprowadza nowe ograniczenia i zakazy eksportu i importu, aby jeszcze bardziej zakłócić i osłabić rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy. Należą do nich:
- Nowe zakazy eksportu do Rosji towarów – od gumy po ciągniki – o wartości ponad 365 mln EUR.
- Nowe ograniczenia wywozowe dotyczące produktów i technologii wykorzystywanych w rosyjskich działaniach wojskowych, takich jak materiały wybuchowe, szkło laboratoryjne oraz wysokowydajne smary i dodatki do smarów.
- Nowe ograniczenie świadczenia usług w zakresie cyberbezpieczeństwa na rzecz Rosji.
- Nowe zakazy przywozu metali, chemikaliów i minerałów, które nie zostały jeszcze objęte sankcjami, o wartości ponad 530 mln EUR.
- Kontyngent na amoniak w celu ograniczenia istniejącego przywozu.
ROSYJSKI PRZEMYSŁ WOJSKOWY
- Wykazy producentów i światowych dostawców: 20. pakiet dodatkowo ogranicza rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy, wyznaczając 58 przedsiębiorstw i powiązanych osób zaangażowanych w rozwój i produkcję towarów wojskowych, takich jak drony. Ponadto wykazy obejmują dostawców krytycznych produktów zaawansowanych technologii z państw trzecich, takich jak podmioty z siedzibą w Chinach, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Uzbekistanie, Kazachstanie i Białorusi, które dostarczyły rosyjskiemu kompleksowi wojskowo-przemysłowemu towary lub systemy uzbrojenia podwójnego zastosowania.
ŚRODKI ANTYCIRCUMVENCYJNE
- Uruchomienie „narzędzia przeciwdziałającego obchodzeniu środków” po raz pierwszy: UE nie będzie ignorować przypadków systematycznego obchodzenia unijnych sankcji przez eksporterów z państw trzecich, którzy powrotnie wywożą do Rosji objęte sankcjami towary z UE. UE uruchomiła dziś swoje narzędzie przeciwdziałające obchodzeniu ceł ze względu na systematyczne i uporczywe uniemożliwianie przez Republikę Kirgiską sprzedaży, dostawy, przekazywania lub wywozu do Rosji niektórych obrabiarek i niektórych urządzeń telekomunikacyjnych przywożonych z UE i wykorzystywanych do produkcji dronów i pocisków w Rosji. Te produkty wysokiego ryzyka pozwalają Rosji kontynuować nielegalną agresję wojskową na Ukrainę i utrzymać zdolność do prowadzenia wojny.
- Pakiet ten dodaje 60 podmiotów do listy podmiotów udzielających bezpośredniego lub pośredniego wsparcia rosyjskim kompleksom wojskowo-przemysłowym lub zaangażowanych w obchodzenie sankcji. Obejmuje to 32 podmioty z siedzibą w Rosji i 28 w państwach trzecich (Chiny, w tym Hongkong, Turcja, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Tajlandia).
DODATKOWE WYKAZY
- Dzisiejszy pakiet zawiera 120 dodatkowych wpisów, w tym 33 osoby fizyczne i 83 podmioty, co skutkuje zamrożeniem aktywów i zakazem udostępniania im środków finansowych i zasobów gospodarczych, a w przypadku osób fizycznych również zakazem podróżowania. Oprócz wyżej wymienionych wykazów rosyjskich przedsiębiorstw energetycznych, rosyjskich przedsiębiorstw energetycznych, rosyjskich przedsiębiorstw wojskowych i ich łańcuchów dostaw w 3 państwach trzecich UE nakłada również sankcje na oligarchów, osoby zaangażowane w uprowadzenie dzieci z Ukrainy, propagandystów i osoby odpowiedzialne za grabież dziedzictwa kulturowego.
OCHRONA PRAWNA OPERATORÓW UE
- Ochrona państw członkowskich UE, operatorów i obywateli pozostaje kluczowym priorytetem. Nowy pakiet zapewnia firmom z UE dodatkową ochronę prawną przed działaniami odwetowymi rządu rosyjskiego, umożliwiając sądom państw członkowskich nakładanie grzywien na Rosjan, którzy wszczynają stanowiące nadużycie postępowania sądowe przed rosyjskimi sądami. Ponadto pakiet umożliwia unijnym przedsiębiorstwom dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w przypadku wykonywania orzeczeń stanowiących nadużycie w państwach trzecich innych niż Rosja. Ponadto umożliwia ona Radzie nałożenie zakazu transakcji na firmy z państw trzecich i osoby fizyczne współpracujące przy egzekwowaniu takich działań.
- W 20. pakiecie wprowadzono również zakaz transakcji wobec rosyjskich konkurentów korzystających z de facto bezprawnych wywłaszczeń unijnych podmiotów gospodarczych przez rząd Federacji Rosyjskiej.
- Ponadto środki te wprowadzają zakaz transakcji wobec tych Rosjan, którzy kradną i wykorzystują prawa własności intelektualnej unijnych podmiotów gospodarczych w Rosji bez ich zgody.
POZOSTAŁE ŚRODKI
- Walka z propagandą: Nowe środki dotyczą równieżmediów lustrzanych, które obchodzą zakaz nadawania, rozpowszechniając w internecie te same treści, co wymienione media propagandowe (takie jak Russia Today, Sputnik itp.). Treści tych lustrzanych stron i domen będą również zakazane w dystrybucji w UE. Ułatwi to szybsze usuwanie lub blokowanie stron internetowych, które działają jako pełnomocnicy lub klony oficjalnych kanałów medialnych.
- Ochrona badań naukowych w UE: Nowe środki zakazujące przyjmowania finansowania, w tym darowizn lub dotacji, od rządu rosyjskiego w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Dotyczy to instytutów badawczych, instytucji szkolnictwa wyższego i innych organów w UE, a także osób związanych z tymi podmiotami.
BIAŁORUŚ
Pakiet odzwierciedla również niektóre przepisy rosyjskiego reżimu dotyczące handlu, finansów, usług i ochrony prawnej podmiotów z UE w ramach białoruskiego systemu sankcji.
Więcej informacji
20. pakiet sankcji w dzienniku urzędowym
Więcej informacji na temat sankcji
Punkt informacyjny UE ds. sankcji
źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.